Gezmek çok meşakkatli bir iş; Zaman ister Merak ister, Para ister, Enerji ister ister de ister ama size daha sonrasında vermiş olduğu keyfi ve birikimi hiçbir şeyden alamazsınız.

Bu sefer ki Zamanımı enerjimi harcadığım yer bir Doğu Avrupa ülkesi Moldova idi Resmi olarak bir ülke olarak görünse de bana 3 ayrı ülke gezmişim tadını verdi.

KİŞİNEV-KOMRAT-TRANSPOL

(MOLDOVA-GAGAUZYA-TRANSİLYESTER )

KİŞİNEV

Sovyetlerin dağılmasından sonra bağımsızlığını ilan eden Moldova oldukça fakir bir yer, hayat ise bir o kadar pahalı.

Sokaklar genel olarak ya çok genç ya da çok yaşlı insanlarla dolu. Orta yaş grubu özellikle erkekler dışarıya çalışmaya gitmiş vaziyette.

Sovyetlerin kokusu hala üzerinde tütüyor. Mimarileri, sokakları, insanları hala Sovyet etkisinde.

Şehirde Özbek ve Azeri çok fazla üstüne Gagauzların da varlığını dikkate alacak olursak Türkçe oldukça yaygın, her köşe başında Türkçe yi duymak mümkün. Esas ilginç olan İngilizceyi hiç bilmiyor olmaları. Avrupa Birliğine girmeye aday bir ülkede hem de başkentinde İngilizce hiç bilinmiyor.

Romence ve Rusça konuşuyorlar, iletişim kurarken çok zorlandığınız bir yerde birisi Türkçe yardıma yetişiyor ya Azeri ya Gagauz birisi imdadınıza yetişiyor.

KOMRAT

Yaşadığım en ilginç deneyimlerden birisi oldu Gagauzya, Kişinev’e yaklaşık 3 saatlik bir mesafede. Seyahat ederken tuttuğumuz taksi arıza yaptı, Gagauzya ya otostop çekerek bir Türk kardeşimiz ile giriş yaptık.

İlgileri hürmetleri bakışları tavırları aynı biz. Moldova da Özerk bir bölgeye değil de Anadolu da bir kasabaya gelmişim gibi hissettim. Tek farklı yanları Hristiyan olmaları idi.

Küçük bir kasaba gibi başkent Komrat ama insanları çok sıcak, misafirperverlikleri çok güzel, onlar için Türkiye büyük bir abi.

1934 yılında Atatürk Komrat’a sahip çıkmış, onlara kitaplar ve öğretmenler göndererek kimliklerini korumalarını sağlamış. 1994 yılında Sayın Demirel “Gagauzlar kardeşimizdir ve Türk’tür.” demiş. O yıllarda önemli bir Maddi bağışta bulunmuş Moldova Hükümetine bundan sonra da Gagauzya Özerkliğini hak kazanmış. Onlar için Demirel çok kıymetli.

Türkiye olarak oraya yardım etmeye hala devam ediyoruz. Üniversite Kütüphane Gençlik Merkezi Yol vb bir çok hizmet yapmışız bu sebeple Erdoğan’ı da çok seviyorlar Kısaca Türkiye’yi çok seviyorlar

Ancak yeni yetişen nesil Rus ve Avrupa hayranı kültürlerini ve dillerini yitirmeye başlamışlar buna bir önlem alınması gerektiğini hissettim.

TRANSPOL

Sovyetler dağıldıktan sonra Moldova bağımsızlığını ilan etmiş ama Ukrayna ile Moldova arasında kalan küçük bir bölge Moldova yı reddetmiş. Resmi olarak Moldova topraklarında bildiğimiz bir bölge.

1994 yıllarında bir iç savaş çıkmış. Rusya olaya müdahil olup barış gücü yollayarak savaşı durdurmuş. Yester nehrinin diğer tarafında kalan bu bölge “Yester’in diğer tarafı” anlamına gelen TRANSİLYESTER adı ile bağımsızlığını ilan etmiş. Başkentleri Transpol.

Dünya da burayı Ülke olarak tanıyan hiçbir Ülke yok hatta bu bölgeyi Rus gücü koruması altında olmasına rağmen Rusya bile ülke olarak tanımıyor. Paraları Plakaları her şeyleri var. Ama dışarda bunu kabul eden hiçbir ülke yok.

Ben orayı Dünyanın kör bir noktası olarak tanımladım. Orada herhangi bir durum ile karşılaşır iseniz sizi kurtaracak hiçbir Konsolosluk yok. Ülkeye gümrükten bir izin belgesi ile girebiliyorsunuz. Geçireceğiniz zamana göre bir gün veya 6 saat izin veriyorlar.

Kendilerini Sovyetlerin devamı olarak görüyorlar, bütün şehir Sovyet bayrakları ve heykelleri ile dolu. Sanırsın ki Sovyetlerin yaşayan ta kendisi

Resmi olarak 1 Ülke ama pratik olarak 3 farklı kültürü gezdim, bundan almış olduğum haz ise çok fazla.

Saygılarımla…