ANKETLER İNANDIRICI MI?
Anketler her zaman güvenilir ve inandırıcı olmayabilir; bu nedenle sonuçlarına temkinli yaklaşmak gerekir. Bilimsel, samimi ve gerçekçi yöntemlerle yapılan kamuoyu araştırmalarında bile belirli bir hata payı vardır. Ayrıca kendi ürününü, partisini veya herhangi bir konudaki görüşünü öne çıkarmak amacıyla kamuoyu araştırması yaptıranların varlığı da bilinen bir gerçektir. İşini hakkıyla yapan anket şirketlerini tenzih etmekle birlikte, kamuoyuna açıklanan anket sonuçlarına her zaman belirli bir kuşkuyla bakılır. Bir anketin doğruluğu çoğu zaman ancak sonuçlar ortaya çıktıktan sonra anlaşılabilir. Bununla birlikte, çok düşük hata paylarıyla sonuçları doğru tahmin edebilen anket şirketlerinin bulunduğunu da kabul etmek gerekir.
Son günlerde yayımlanan birçok ankette, Özgür Özel'in kuracağı iddia edilen bir partinin yüksek oy alacağı, CHP'nin ise baraj altında kalacağı öne sürülmektedir. Bu doğru da olabilir. Zira kamuoyu desteğinin önemli ölçüde Özel ve ekibinin arkasında olduğu görülmektedir. Ancak bu desteğin zaman içinde değişebileceği de göz ardı edilmemelidir. Öte yandan, bu anketlerin CHP'deki bölünme sürecini hızlandırmak amacıyla yapılıyor olabileceği ihtimali de bulunmaktadır. Daha önce de ifade ettiğim gibi, siyasi partilerin bölünmesi hem ülkeye hem de siyaset kurumuna zarar verir. Umarım ilgili kişiler ve kurumlar bu konuda sağduyulu davranırlar.
Anketlerin, siyasete yön vermek ve bir tür siyasi mühendislik aracı olarak kullanılabildiği gerçeğini de unutmamak gerekir. Örneğin seçim dönemlerinde birçok ankette MHP'nin oy oranı düşük gösterilmekte, ancak seçim sonuçları açıklandığında partinin oylarının anketlerde öngörülenden çok daha yüksek olduğu görülmektedir. Benzer şekilde, İYİ Parti'nin kuruluş sürecinde oy oranının yüzde 20'nin üzerine çıktığı, hatta iktidara yürüdüğü yönünde değerlendirmeler yapılmış; ancak seçim sonuçları açıklandığında partinin MHP'nin gerisinde kaldığı görülmüştür. Sonraki seçimlerde de benzer bir tablo ortaya çıkmıştır.
Bugün de bazı anketlerde İYİ Parti'nin yanı sıra Zafer Partisi ve Anahtar Parti'nin oylarının yükseldiği, MHP'nin ise siyasi etkisini kaybettiği yönünde sonuçlar yayımlanmaktadır. Bu tür anketlerin hangi amaçlarla servis edildiği kamuoyunun takdirine bırakılmalıdır.
AK Parti'nin 25 yıllık iktidar süreci, ekonomik ve sosyal sorunlar nedeniyle oylarında bir miktar düşüşe yol açmış olabilir. Nitekim bu durum, parti çevrelerinde de kabul edilmektedir. Ancak bazı anketlerde görüldüğü gibi dramatik oy kayıplarının yaşandığı yönündeki iddiaların gerçeği tam olarak yansıttığı söylenemez.
Esasen her siyasi parti kendi araştırmalarını yaptırmakta, mevcut durumunu büyük ölçüde bilmekte ve politikalarını buna göre şekillendirmektedir. Sonuç olarak en gerçekçi anket seçimdir. Seçimlerden sonra ise birçok anket şirketinin, geçmişte olduğu gibi, gündemden düşmesi ve etkisini kaybetmesi kaçınılmaz olacaktır.
Mehmet Akpınar